Περήφανο πάνω από το Ναύπλιο, το Παλαμήδι δεν είναι απλώς ένα κάστρο· είναι η ψυχή της πόλης. Από όπου κι αν βρεθείς στο Ναύπλιο, το βλέμμα σου αργά ή γρήγορα θα καταλήξει εκεί, στους επιβλητικούς προμαχώνες που στέκουν αγέρωχοι εδώ και αιώνες, θυμίζοντας πως κάθε πέτρα του κουβαλά ιστορίες πολέμου, ελευθερίας και θρύλων.
Η ιστορία του ξεκινά στα χρόνια της Ενετοκρατίας, όταν οι Ενετοί αποφάσισαν να δημιουργήσουν ένα φρούριο αντάξιο της στρατηγικής σημασίας της πόλης. Έτσι, στα τέλη του 17ου αιώνα, χτίστηκε το Παλαμήδι για να αντικαταστήσει την παλαιότερη οχύρωση της Ακροναυπλία. Το εντυπωσιακό αυτό φρούριο αποτελείται από οκτώ αυτοτελείς προμαχώνες, σχεδιασμένους έτσι ώστε ακόμη κι αν κάποιος καταλαμβανόταν, οι υπόλοιποι να συνεχίζουν την άμυνα ανεξάρτητα.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο προμαχώνας του Αγίου Ανδρέα, το ισχυρότερο σημείο του κάστρου και παλιό φρουραρχείο του Παλαμηδίου. Κάθε προμαχώνας έχει τη δική του θέση και τη δική του ιστορία, δημιουργώντας ένα από τα σημαντικότερα δείγματα ενετικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα.
Όμως το Παλαμήδι δεν έμεινε γνωστό μόνο για την αρχιτεκτονική του. Το όνομά του συνδέθηκε για πάντα με μία από τις σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας της πόλης αλλά και της Ελληνικής Επανάστασης. Τη νύχτα της 29ης Νοεμβρίου 1822, μια μικρή ομάδα αγωνιστών με αρχηγούς τον Στάικο Σταϊκόπουλο και τον Δημήτριο Μοσχονησιώτη καταφέρνει με αιφνιδιασμό να καταλάβει το φρούριο, χαρίζοντας στο Ναύπλιο την ελευθερία του.
Την επόμενη ημέρα, στο μικρό εκκλησάκι του Αγίου Ανδρέα μέσα στο φρούριο, πραγματοποιήθηκε δοξολογία για την απελευθέρωση της πόλης. Από τότε, κάθε χρόνο στις 30 Νοεμβρίου, το Ναύπλιο τιμά την ιστορική εκείνη στιγμή με ιδιαίτερη συγκίνηση.
Το Παλαμήδι όμως γνώρισε και πιο σκοτεινές εποχές. Στα χρόνια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, μέρος του φρουρίου μετατράπηκε σε φυλακές. Εκεί φυλακίστηκε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της Ελληνικής Επανάστασης, γεγονός που προσθέτει ακόμη μεγαλύτερο ιστορικό βάρος στο κάστρο.
Σήμερα, το Παλαμήδι αποτελεί έναν από τα πιο εντυπωσιακά κάστρα της Ελλάδας. Η πρόσβαση μπορεί να γίνει είτε οδικώς είτε από τη διάσημη σκάλα στη δυτική πλευρά του λόφου. Εκεί γεννήθηκε και ο γνωστός θρύλος που θέλει τα σκαλοπάτια να είναι 999 — αφού, σύμφωνα με την παράδοση, το χιλιοστό καταστράφηκε από το άλογο του Κολοκοτρώνη. Στην πραγματικότητα βέβαια, τα σκαλοπάτια είναι περίπου 850, όμως αυτό δεν αφαιρεί τίποτα από τη μαγεία της ανάβασης.
Και όταν φτάσεις στην κορυφή, καταλαβαίνεις γιατί το Παλαμήδι δεν είναι απλώς ένα ιστορικό μνημείο. Είναι το σημείο όπου το Ναύπλιο απλώνεται μπροστά σου ολόκληρο — η παλιά πόλη, η θάλασσα, το Μπούρτζι, οι κεραμοσκεπές και το φως της Πελοποννήσου — σαν μια εικόνα που δύσκολα ξεχνιέται.